5 Lý Do Bạn Chưa Tìm Được Đam Mê Của Mình

Đinh Hải Đăng

Chào các bạn,

Trong một bài viết trước tôi có đăng lên một khảo sát về đam mê và nhận được khá nhiều câu trả lời thú vị từ các bạn gửi về cho mình. Các câu trả lời trong ấy đến từ những bạn đã tìm được đam mê, chưa tìm được đam mê hoặc thậm chí là đã bỏ lỡ cơ hội theo đuổi đam mê của mình.

Hầu hết chúng ta đều luôn tự hỏi và băn khoăn một câu hỏi rằng:

“Đam Mê Của Tôi Là Gì?”

Nhưng tôi nghĩ rằng đó chỉ là vế đầu tiên của phương trình mà thôi. Tuy nhiên rất nhiều người lại không thực hiện vế thứ hai, đó là đi “tìm kiếm” đam mê của mình (thật ra chữ tìm kiếm này cũng không đúng đâu, nhưng tôi sẽ chia sẻ vào một bài khác).

Có hai cách để đạt được cái mình muốn:

  1. Thực hiện theo các chiến lược, phương pháp, kế hoạch của những người đi trước đã làm được điều đó
  2. Ngừng thực hiện những thứ chắc chắn không mang lại kết quả mà mình muốn

Tôi nghĩ có khá nhiều bài viết chia sẻ cách để tìm được đam mê của mình rồi, vậy nên ngày hôm nay tôi muốn chia sẻ với các bạn 5 điều mà tôi cho rằng khiến cho một người không thể tìm ra đam mê của mình.

1. Không Dám Trải Nghiệm Để Tìm Ra Đam Mê

Trong các câu trả lời gửi về cho tôi, hầu hết đều chia sẻ rằng cách duy nhất để tìm được đam mê là phải trải nghiệm càng nhiều càng tốt.

Chúng ta không thể nào nghĩ ra đam mê của mình được. Chúng ta chỉ có thể làm, trải nghiệm để biết đam mê của mình là gì. Vậy mà thật buồn thay khi rất nhiều người chỉ nghĩ, mà không dám làm, không dám trải nghiệm.

Làm sao để bạn biết bạn thích việc đó hay không? Trải nghiệm. Làm sao để biết bạn không thích việc đó? Cũng chỉ có trải nghiệm.

Thật sự thì hầu hết mọi người không cho phép mình được dấn thân làm nhiều thứ hơn. Họ chỉ gói gọn mình trong một số lĩnh vực hay lối mòn suy nghĩ quen thuộc. Nếu như tiếp tục làm điều này thì đảm bảo rằng họ sẽ không bao giờ tìm ra được đam mê của mình.

2. Không Dành Thời Gian Đọc Để Hiểu Mình Đam Mê Gì

Tại sao lại như vậy? Chẳng lẽ đọc sách hay đọc blog này nọ có thể giúp ta tìm được đam mê ư?

Có thể có, có thể không.

Nhưng tôi chắc một điều rằng người có đọc sẽ biết nhiều thông tin hơn người không đọc. Và khi bạn biết nhiều thông tin hơn, bạn dễ dàng liên kết những thứ đó lại với tài năng, khả năng, điểm mạnh sẵn có của mình.

Có một điều tôi nhận ra đó là chúng ta hứng thú đọc về chủ đề gì thì rất nhiều khả năng lĩnh vực ấy phù hợp với chúng ta. Tôi không biết lý giải điều đó như thế nào, nhưng giống như một sự hấp dẫn tự nhiên. Thứ gì giống nhau sẽ hút lấy nhau. Vậy nên tôi khuyến khích bạn đọc, đọc, đọc thêm nữa. Càng nhiều càng tốt để có thêm thông tin cho bản thân mình.

3. Không Chịu Mở Rộng Mối Quan Hệ

Rất nhiều những công việc mà tôi làm hiện tại là do các mối quan hệ của mình đem lại. Bởi vì những người này hiểu tôi và biết được thế mạnh của tôi, nên trong đa số trường hợp khi có một công việc nào đó phù hợp với tôi, họ sẽ liên lạc để chia sẻ.

Bạn không thể ngồi đó mơ rằng công việc mình mơ ước sẽ tự trên trời rơi xuống được. Bạn cần phải chủ động tìm kiếm nó. Bằng cách tìm kiếm trên các trang tin tìm việc, hoặc bằng mối quan hệ cá nhân của mình. Nhưng mối quan hệ cá nhân sẽ tốt hơn nhiều vì họ biết bạn, hiểu bạn và tin tưởng bạn.

Nếu bạn chỉ gói gọn mình trong một vài mối quan hệ quen thuộc, bạn đang tự giam mình vào một cái giếng sâu không có lối ra. Vậy nên hãy suy nghĩ đến việc tạo dưng mối quan hệ với những người khác và mang lại giá trị cho họ, rồi sẽ đến lúc họ mang lại giá trị cho bạn mà thôi.

4. Không Chịu Phát Triển Bản Thân.

Nếu bạn không có giá trị, thì dù một công việc tốt đến mấy tìm đến bạn bạn cũng sẽ vuột qua nó mà thôi. Để tìm được đam mê của mình, bạn phải tự hỏi mình rằng mình có cái gì để mà đam mê tìm đến bạn?

Nếu bạn chẳng chịu đọc sách, chẳng chịu đi học khóa học này khóa học kia, chẳng chịu kết giao, chẳng chịu trải nghiệm thì giá trị của bạn chỉ bằng 0 mà thôi. Và rõ rằng nếu giá trị bạn chỉ có như vậy, thì bạn sẽ không bao giờ có thể trao đổi đế có được một công việc có giá trị lớn hơn 0.

Trong khi một người có nhiều kỹ năng tốt, có mối quan hệ tốt, chịu khó học hỏi, đọc và tìm tòi thì có thể giá trị anh này bằng 100. Và đến một lúc nào đó khi một công việc mơ ước cũng có giá trị 100 xuất hiện, anh ta sẽ dễ dàng nắm bắt được nó mà không tốn chút công sức nào.

Bạn cần phải luôn luôn sẵn sàng và chuẩn bị để nắm bắt lấy cơ hội. Nếu bạn không chủ động trong việc ấy, sẽ chẳng ai đem đam mê đến cho bạn cả.

5. Không Chịu Làm Tốt Việc Đang Làm Trong Hiện Tại.

Thật là ngớ ngẩn khi ngồi mơ về một đam mê nào đó trong khi bạn không làm tốt công việc hiện tại. Bạn nghĩ rằng đam mê sẽ luôn là làm cái bạn thích? Bạn sai lầm rồi. Có cả tỉ tỉ những thứ bạn không thích làm khi bạn theo đuổi đam mê của mình. Nhưng vấn đề là dù cho như vậy, những người theo đuổi đam mê vẫn sẵn sàng làm những thứ họ không thích với một tiêu chuẩn cao nhất có thể.

Nếu bạn làm làng nhàng trong công việc hiện tại, làm sao có thể chắc chắn bạn sẽ làm tốt trong công việc bạn đam mê? Lỡ như bạn gặp điều bạn không thích và bạn lại tiếp tục làm làng nhàng thì sao? Như vậy thì đam mê của bạn đã bị bỏ phí đi rồi.

Đam mê là thứ không dễ tìm trong ngày một ngày hai. Nhưng bạn hoàn toàn có thể đẩy nhanh tiến độ bằng cách ngừng thực hiện những điều trên để giúp bản thân mình tiến gần hơn đến con đường tìm ra đam mê của mình.

Chúc cho bạn thành công trong việc tìm ra điều mình khao khát!

Hải Đăng

P/s: Nếu bạn cần một người Coach (chuyên gia khai vấn) đồng hành cùng mình trên con đường khai phá đam mê của mình, bạn có thể tìm hiểu về dịch vụ khai vấn sự nghiệp của tôi bằng cách nhấn vào nút phía dưới đây.

[su_button url=”http://www.dinhhaidang.com/dich-vu-coaching-khai-van/” target=”blank” style=”ghost” background=”#1fa67a” color=”#1fa67a” size=”9″ center=”yes” radius=”round” icon=”icon: info-circle” icon_color=”#1fa67a”]Tìm Hiểu Dịch Vụ Khai Vấn Hướng Nghiệp (Career Coaching)[/su_button]

Tôi Muốn Kinh Nghiệm! Nhưng Ai Cho Tôi Kinh Nghiệm?

Đinh Hải Đăng

Xưa có Chí Phèo than rằng: “Tao muốn lương thiện! Nhưng ai cho tao lương thiện?”

Thời nay có sinh viên ca cẩm: “Tôi muốn kinh nghiệm! Nhưng ai cho tôi kinh nghiệm?”

Mấy hôm nay trên mạng có bài viết tựa đề là “Thư đáp trả nhà tuyển dụng khiến dân mạng… choáng” (tạm thời ta không bàn đến dân mạng là đứa nào ở đây, vì hiện tại khoa học chưa chứng minh được). Chúng ta chỉ bàn tới phần thư đáp trả và thái độ của người viết thư này.

Cá nhân tôi đọc bài viết này mà thấy đáng lo quá mức. Trong tôi là cảm giác buồn và thất vọng vì không ngờ nhận thức của các bạn sinh viên kém đến vậy. Tôi hiểu nỗi bức xúc của bạn khi xin việc ở nhiều nơi nhưng bị từ chối. Tôi hiểu cảm giác bị đè nặng bởi cơm áo gạo tiền, bởi ra trường có tấm bằng ĐH (hoặc CĐ) mà không xin được việc làm, tôi hiểu cảm giác mọi người thúc giục bạn tìm được công việc… Tôi hiểu! Nhưng đó không thể nào là lời biện hộ để bạn bám víu vào đó và đổ hết tội lỗi hoàn cảnh của mình lên một thứ nào khác ngoại trừ chính mình.

Một, xét về cách trả lời mail cho nhà tuyển dụng, bạn sinh viên này đã thể hiện một thái độ không tôn trọng và thái độ tiêu cực với người khác. Sẽ chẳng có nhà tuyển dụng nào muốn tuyển một người như bạn ấy cả. Ăn không được thì đạp đổ. Sẵn sàng nói những lời lẽ không hay ho với một người khác mà không nghĩ đến hệ quả của mình. Bạn sinh viên này tôi nghĩ tương lai chắc sẽ gặp nhiều khó khăn lắm, bởi vì thái độ của bạn mặc định là một thái độ thù địch với nhà tuyển dụng rồi. Nếu bạn không thay đổi thì chắc chắn bạn sẽ còn gặp những nghịch cảnh tương lai sắp tới. Ngoài việc thái độ ra, còn một lỗi chết người là bạn viết mail sai lỗi, sai dấu, viết tắt đủ hết. Viết email là một trong những kỹ năng căn bản nhất mà đáng lẽ các bạn sinh viên cần phải biết ngay từ khi còn ngồi ghế nhà trường, nhưng thật đáng tiếc là thời tôi học ĐH tôi cũng rất ít thấy bạn nào viết được một cái email cho ra hồn. Tôi nghĩ đâu có khó gì lắm nếu bạn chịu khó google một chút: “Cách viết email như thế nào cho đúng?” chẳng hạn. Tôi còn nhớ thời năm nhất khi mới bắt đầu đi làm, tôi không biết viết email như thế nào cho đúng nên những ngày đầu làm việc tôi rất ít khi xài email. Tuy nhiên, tôi lại quan sát rất kỹ cách mà các anh chị đồng nghiệp và sếp của tôi gửi email. Tôi phân tích từng email một để phát hiện ra nguyên tắc đằng sau việc viết email, và chẳng mấy chốc sau 1 tuần tôi đã có thể viết email rành mạch và hiệu quả. Thậm chí cho đến bây giờ khi giao tiếp với người khác, tôi vẫn luôn để ý cách họ viết email để xem có thể học được và tinh chỉnh cho cách viết của tôi hay không. Thế đấy, đâu có khó gì, và hồi đó tôi cũng chỉ mới là sinh viên năm nhất như các bạn ấy mà thôi. Nhưng tôi cá 1 điều, tôi thông minh và chủ động hơn các bạn ấy nhiều. Các bạn ấy thụ động và ù lì quá. Bởi vậy, đừng trách người ta, trách mình trước đi bạn tôi ạ.

Thứ hai, cái này quan trọng hơn và là một chủ đề nóng bỏng. Kinh nghiệm. Một nỗi đau nhức nhối của hàng trăm ngàn sinh viên đi xin việc.

“Tại sao công ty nào cũng đòi 2 năm kinh nghiệm trong khi em mới ra trường?” – đây là câu hỏi của một bạn nữ trong diễn đàn Ngày Hội Sáng Tạo Vì Khát Vọng Việt vào 2 năm trước. Ngày đó tôi là sinh viên năm 3, ngồi ở dưới tôi thấy bạn vừa hỏi vừa khóc một cách rất tức tưởi. Tôi chỉ thở dài. Vì ngày ấy tôi đã có hơn 2 năm kinh nghiệm đi làm ở nhiều công việc và lĩnh vực khác nhau rồi. Tôi nghĩ các bạn thật quá vớ vẩn khi đặt câu hỏi đó, trong khi không chịu đặt một câu hỏi khác hơn: “Tại sao vẫn có những bạn sinh viên trước khi ra trường đã có việc làm?” “Tại sao có sinh viên ngay từ khi ngồi ghế nhà trường đã kiếm được ngàn đô?” Bạn chỉ chăm chăm đi tìm lỗi và đổ lỗi, trong khi bạn không dám đối diện với sự thật rằng bạn quá kém cỏi và thiếu chủ động. Bạn không đủ quyết liệt và quyết tâm để trang bị cho mình những thứ cần thiết ngay từ khi còn ngồi ghế nhà trường. Tôi cảm thông cho bạn, nhưng tôi không thể nào thông cảm cho sự thụ động của bạn được.

Ngay lúc này đây khi viết những dòng này, tôi đang ngồi ở quán Urban Station trên đường Tô Hiến Thành. Và những bạn phục vụ ở đây đều là sinh viên. Nhưng ở những bạn này có một sự khác biệt rất lớn so với các bạn sinh viên cùng tuổi. Các bạn phục vụ đầy chuyên nghiệp. Các bạn quan tâm đến khách hàng. Các bạn lễ phép. Các bạn mang lại dịch vụ chất lượng cao nhất. Các bạn học hỏi và chuẩn bị cho những năm tháng tương lai của mình. Trong số những bạn phục vụ ở đây, có một bạn nữ mà khi nhìn cung cách bạn phục vụ, tôi biết là bạn có tài năng trong lĩnh vực dịch vụ khách hàng. Sau này, nếu bạn có thăng tiến xa trong lĩnh vực này tôi cũng không lấy gì làm lạ. Mà nói vui, sau này nếu tôi muốn mở một quán cafe thì tôi sẽ mời bạn này cộng tác và làm quản lý cho bộ phận phục vụ cho quán của tôi không chừng.

Các bạn thấy đấy, một công việc phục vụ sẽ chỉ là phục vụ nếu bạn coi nó là công việc phục vụ. Nhưng nếu bạn coi nó là một cơ hội học hỏi thì bạn sẽ làm khác đi rất nhiều. Và đó chính là kinh nghiệm đấy. Đó chính là cơ hội để bạn nâng cao khả năng của mình đấy. Đó chính là cái để bạn viết vào CV đấy.

Tôi còn nhớ hồi năm nhất khi bắt đầu công việc part-time đầu tiên của mình, lương của tôi là 500 ngàn đồng/tháng. Tôi chẳng màng số lương đó. Tôi nhận lời cái rụp. Và tôi nỗ lực làm tốt nhất có thể, tôi học hết tất cả mọi thứ tôi muốn học trong môi trường đó. Một tháng sau, sếp tăng gấp 3 lương cho tôi. Có thể khoản tiền nhỏ nhặt thôi, nhưng nó là kết quả của sự chủ động và nỗ lực trong công việc. Tôi đâu có màng lương thấp. Cái tôi quan tâm là tôi học được gì? Công việc đó cho tôi được cơ hội học tập gì? Công việc ấy mang lại kinh nghiệm gì cho tôi? Nếu bạn tiếp cận công việc với tư duy như vậy, tôi đảm bảo rằng bạn thừa kinh nghiệm sau khi ra trường để chứng minh cho nhà tuyển dụng.

Tôi viết bài này, một phần là để chê trách những bạn thiếu chủ động và ù lì trong hành động, một phần là để nói cho bạn biết rằng bạn hoàn toàn có cơ hội để thay đổi mọi thứ ngay từ bây giờ. Nếu người khác đã từng làm được, thì chắc chắn bạn cũng có cơ hội để làm điều đó. Ăn thua là ở phía bạn mà thôi, đừng đi trách cứ bất kỳ ai hết. Hãy thôi ăn vạ như Chí Phèo đi, và lao vào hành động quyết liệt đi bạn ạ.

Đinh Hải Đăng

Nếu Không Làm Điều Đó, Sao Ta Sống Nổi Với Mình?

Một bài viết hay của tác giả Phạm Lữ Ân. Thật là trùng hợp khi tác giả cũng từng là sinh viên ngành sư phạm nhưng lại cảm thấy nó không phải là bánh răng đặt khớp trong cỗ máy ^^. Hiện tại bản thân mình cũng đang là sinh viên sư phạm năm cuối, nhưng đã có quyết định và lựa chọn không theo con đường này :). Các bạn bỏ thời gian ra đọc nhé, hay lắm.

————————–

Nếu không làm điều đó, sao ta sống nổi với mình?

“Hãy tự hỏi mình xem điều gì sẽ khiến bạn tỉnh thức, và thực hiện điều đó. Bởi cái thế giới cần là những con người đã thức tỉnh”
Howard Thurman

Tôi từng là sinh viên ngành sư phạm trước khi trở thành nhà báo. Những ngày ngồi ở giảng đường, tôi chưa bao giờ hình dung về bản thân mình như một giáo viên, dù tôi rất yêu quý trẻ con. Tôi luôn cảm thấy có gì đó không đúng, như một chiếc bánh răng không đặt khớp trong cỗ máy đời mình. Rồi một ngày nọ, tôi gạt qua một bên những ngăn trở, những hoài nghi, dè dặt của gia đình và bè bạn để trở thành phóng viên ở một tờ báo học trò.

Cho đến tận bây giờ, tôi chưa phút nào hối tiếc.

Và phần đông, tôi muốn nói là rất đông, những người tôi quen đã đạt được thành tựu và hạnh phúc với công việc vốn không phải là lựa chọn đầu tiên của họ. Họ đã từng chọn sai đường. Rồi họ bừng tỉnh, và rẽ qua một con đường khác.

Thế cho nên, đừng lo nhé! Nếu như bạn vừa nhận ra rằng mình đã đi sai đường. Hãy xem nó như một giấc mơ. Điều bạn cần làm bây giờ chỉ là tỉnh dậy.

Bởi cuộc đời này có quá nhiều điều thú vị mà chúng ta có thể trải nghiệm, nên việc chọn lựa không bao giờ dễ dàng. Đối với bất cứ ai. Thường thì để lựa chọn đúng, người ta cần một trong hai thứ: sự may mắn, hoặc là sự khôn ngoan.

Một người bạn vong niên từng nói với tôi rằng trí thông minh chưa chắc đã mang lại hạnh phúc. Nhưng sự khôn ngoan thì có thể. Khôn ngoan là biết cách phát huy tối đa năng lực và phẩm chất của bản thân để đạt được lợi ích một cách toàn diện, không chỉ về vật chất, mà còn về tinh thần, không chỉ danh lợi mà còn danh dự, không chỉ địa vị mà còn lòng tôn trọng và cả sự yêu thương. Khôn ngoan là biết tránh xa những gì có thể gây thiệt hại, cũng vậy, không chỉ về vật chất, hay danh lợi…

Sự thông minh mang tính bẩm sinh nên không phải ai sinh ra trên đời cũng thông minh. Nhưng tôi tin rằng ai cũng có thể trở nên khôn ngoan. Bởi sự khôn ngoan là điều chúng ta luôn có thể học, và luôn có cơ hội để học, bằng cách tích lũy từng chút một mỗi ngày, mỗi phút những kinh nghiệm từ chính cuộc đời mình. Hoặc, sẽ tốt hơn nhiều nếu chúng ta học được từ cuộc đời người khác. Từ lịch sử.

Thầy dạy văn của tôi từng nói rằng, mọi hỉ nộ ái ố của cuộc đời đều có trong thần thoại Hy Lạp. Đó là lý do vì sao đến tận bây giờ chúng ta vẫn đọc những tác phẩm cổ điển. Bởi vì nếu gạt bỏ những bối cảnh xã hội và tập tục có thể trở nên lạc hậu theo thời gian thì các nhân vật ở thời đại xa xưa kia không khác gì chúng ta cả. Công nghệ của chúng ta đã tiến xa nhưng những gì thuộc về bản chất con người thì dường như không hề thay đổi: tình yêu, cảm giác hạnh phúc, lòng tham, sự đố kị, những mưu đồ, tội ác, thất bại, thành công, hy vọng và sự tuyệt vọng…

Tôi từng nghe kể về một người. Một người bình thường. Anh suýt mất mạng khi nhảy xuống cứu hàng chục người lớn và trẻ em bị lật thuyền giữa dòng nước xiết. Bạn nghĩ người ấy làm điều đó vì ai? Vì những nạn nhân ư? Hay là vì tình yêu con người? Phải chăng anh đã hoàn toàn quên bản thân mình trong khoảnh khắc ấy? Khi mọi người xúm lại trầm trồ thán phục người đàn ông ấy thì anh làu bàu: “Có chi đâu mà nói. Nếu như dưới đó có cái thằng trộm đồ nhà mình thì tui cũng phải nhảy xuống cứu nó lên. Chớ không thì tui làm sao sống nổi với mình?”

Vậy đó. Đột nhiên tôi nhận ra rằng, rất nhiều người làm việc thiện nguyện hay một hành động dũng cảm đơn giản là vì chính họ. Và tôi mong tất cả chúng ta đều vậy. Chúng ta phải mang đến điều tốt đẹp cho người khác trước hết là vì sự thôi thúc của trái tim mình, thứ sâu kín thiêng liêng, ở bên ngoài danh tiếng và những lời hoa mỹ. Vì chúng ta không thể kìm lòng được, vì nếu không đến và xoa dịu nỗi đau của người khác, không đưa tay cứu lấy người khác trong lúc ngặt nghèo thì trái tim ta không thể nào thanh thản. Đó chẳng phải là một trong những phẩm chất nguyên sơ đẹp đẽ và kỳ diệu nhất của trái tim con người hay sao! Nếu lắng nghe lời chỉ dẫn từ nơi sâu thẳm đó, ta không thể nào đi sai đường được.

Chúng ta không thể mang lại hạnh phúc cho người khác, nếu chính bản thân chúng ta luôn hoang mang hoặc tràn đầy hối tiếc. Chúng ta cũng không thể thanh thản và hạnh phúc thực sự nếu chỉ sống, làm việc, học hành vì người khác – dù đó là những người ta vô cùng yêu quý – thay vì sống theo mong muốn của chính mình. Bởi thế, bạn thân mến, hãy luôn sống vì mình, và hãy sống vì mình một cách khôn ngoan.

Các chuyên gia tâm lý nói rằng 33 thợ mỏ Chilê sau khi được cứu sống sẽ phải đối mặt với rất nhiều thay đổi trong cuộc sống. Chẳng biết tốt hơn hay tệ hơn, nhưng chắc chắn đó sẽ là những thay đổi lớn. Bởi vì họ đã bị chôn vùi, đã tuyệt vọng, đã cận kề cái chết, và đã được cứu thoát. Họ như bừng tỉnh sau một giấc mơ dài và bây giờ họ tự hỏi “Ta đã làm gì với cuộc đời mình, suốt những năm tháng qua?”

Còn chúng ta thì sao? Lắm lúc chúng ta cũng sống một cách hoang mang bất định. Vậy tại sao chúng ta không tự hỏi mình câu hỏi đó, bây giờ? Chúng ta có chịu cúi xuống để nhặt lấy sự khôn ngoan rơi ra từ túi kinh nghiệm của người khác? Hay chúng ta cứ ngạo nghễ bước qua và đợi đến ngày chính mình bị chôn vùi rồi mới bừng tỉnh giấc?

Tôi muốn nói với bạn rằng, dù bạn còn trẻ và còn vô vàn cơ hội để trải nghiệm, thì cũng đừng bao giờ bỏ qua những hạt giống của sự khôn ngoan, đôi khi được giấu trong những điều vô cùng bé nhỏ, đừng bỏ qua những điều khôn ngoan trong lời nói của những người bình thường ở ngay xung quanh mình. Đôi khi, bạn không thể biết được, một lời nói tình cờ hoặc một câu danh ngôn được nắm bắt và suy nghĩ đến đủ độ chín có thể làm thay đổi đời bạn ra sao.

Mấy ai biết được tôi đã học được nhiều đến thế nào từ câu nói bâng quơ của một người đàn ông dũng cảm vô danh. Tôi luôn vin vào hai câu hỏi đơn giản này để đi đến hết cuộc đời, để chọn lựa, để hành động, và để sống:

“Nếu làm điều đó, sao ta sống nổi với mình?”

“Nếu không làm điều đó, sao ta sống nổi với mình?”

Phạm Lữ Ân

Theo Đuổi Một Công Việc Đam Mê Ư? Hãy Để Nó Theo Đuổi Bạn

Chia sẻ với các bạn một bài viết hay của Cal Newport do mình dịch từ bài Follow your career passion? Let it follow you.

Bài viết chia sẻ một quan điểm khác, góc nhìn khác về việc “theo đuổi đam mê của mình”.  Mình nghĩ không có đúng hoặc sai ở đây, quan trọng là nó có hữu ích cho hoàn cảnh của bạn hay không? Hi vọng rằng đối với những bạn nào còn đang băn khoăn về đam mê của mình, thì bài viết này một cách nào đó có thể đưa cho bạn câu trả lời.

————————-

Theo đuổi một công việc đam mê ư? Hãy để nó theo đuổi bạn

Mùa xuân năm 2004, khi còn là sinh viên năm cuối, tôi phải đối mặt với một quyết định khó khăn về sự nghiệp tương lai của mình. Tôi nhận được lời mời làm việc từ Microsoft và thư chấp nhận từ chương trình tiến sĩ ngành khoa học máy tính tại Học viện Công nghệ Massachusetts (M.I.T). Tôi cũng vừa mới nộp bản thảo quyển sách đầu tay của mình. Việc này có thể mở ra một lựa chọn mới cho tôi đó là trở thành nhà văn toàn thời gian. Đây là ba con đường sự nghiệp hoàn toàn khác nhau, và tôi cần phải chọn một con đường phù hợp với tôi.

Đối với bạn bè tôi, lựa chọn này chắc chắn chứa đầy nỗi lo âu băn khoăn trong đó. Từ khi bé cho đến trưởng thành, chúng tôi được nghe các chuyên gia tư vấn, các quyển sách định hướng nghề nghiệp, và các phương tiện truyền thông bảo rằng hãy “đi theo đam mê của bạn.” Lời khuyên này giả định rằng mỗi người chúng tôi đều có sẵn một đam mê đã tồn tại từ trước và đang chờ đợi chúng tôi khám phá. Nếu chúng tôi có đủ can đảm tìm ra niềm đam mê này và biến nó thành sự nghiệp của mình, thì cuối cùng chúng tôi sẽ được hạnh phúc. Nếu chúng tôi thiếu can đảm, chúng tôi sẽ làm một công việc chán chường và không hề thấy mãn nguyện.

Đối với một nhóm nhỏ, thì lời khuyên này khá hợp lý, vì họ đã có một niềm đam mê rất rõ ràng. Có lẽ họ đã luôn muốn trở thành bác sĩ, nhà văn, nhạc sĩ…, và họ không thể nghĩ ra mình sẽ làm nghề gì khác ngoài niềm đam mê này.

Nhưng triết lý này lại đặt một gánh nặng rất lớn lên vai những người còn lại như chúng tôi – và nó đòi hỏi một quá trình cân nhắc rất lâu. Nếu chúng tôi không cẩn thận, chúng tôi có thể để lỡ mất đam mê thật sự của mình. Và kể cả khi chúng tôi đã ra quyết định, chúng tôi vẫn không thoát khỏi ảnh hưởng của nó. Mỗi khi công việc của chúng tôi trở nên khó khăn, chúng tôi bị đẩy vào tình trạng khủng hoảng, và mọi thứ bắt đầu xoay quanh câu hỏi khó tìm được lời giải đáp sau: “Đây thật sự có phải là công việc mà mình muốn làm?” Nỗi nghi ngờ dai dẳng này tạo nên cảm giác băn khoăn, lo lắng kèm theo việc nhảy cóc công việc liên tục.

Trong quá trình cân nhắc các lựa chọn của mình, tôi đã biết đến lời khuyên “theo đuổi đam mê” này và các đòi hỏi của nó. Nhưng tôi lựa chọn lờ nó đi. Có một triết lý khác về sự nghiệp thúc đẩy tôi hơn, và nó được dựa trên tiền đề đơn giản sau đây: Những đặc điểm dẫn dắt con người đến việc yêu thích công việc của mình đều rất chung chung và chẳng liên quan gì nhiều đến đặc thù của một công việc. Những đặc điểm này bao gồm cảm giác được tự chủ, cảm giác mình làm tốt cái mình đang làm, và đang có tác động đến thế giới này. Các nghiên cứu từ những thế kỷ qua đối với động lực trong công việc đã chứng minh điều này. (Quyển sách “Động lực 3.0” của Daniel Pink nói khá rõ về chủ đề này.)

Những đặc điểm này có thể được tìm thấy ở rất nhiều công việc, nhưng những đặc điểm này không tự nhiên mà có, bạn phải giành được nó. Xây dựng các kỹ năng giá trị thật sự rất khó và tốn nhiều thời gian. Đối với một người được giao nhận một vị trí mới, câu hỏi đúng không phải là: “Công việc này cho tôi cái gì?” mà phải là “Tôi tạo ra giá trị gì cho công việc này?”

Quay lại câu chuyện của tôi, sau khi cân nhắc thì tôi quyết định lựa chọn M.I.T. Tin tưởng vào triết lý nghề nghiệp của mình, tôi tự tin rằng cả ba lựa chọn sự nghiệp của mình có thể được chuyển đổi thành một nguồn đam mê, và sự tự tin này giải phóng tôi khỏi nỗi sợ mình đã lựa chọn sai lầm. Cuối cùng tôi lựa chọn M.I.T, chủ yếu là vì tôi thích bờ Đông hơn, nhưng thật ra tôi cũng hoàn toàn có thể thấy hạnh phúc nếu chọn trụ sở Microsoft tại Seattle. Hay sau khi xuất bản quyển sách đầu tay của mình, tôi cũng đã có thể tìm một thị trấn yên tĩnh để viết lách.

Trong suốt năm đầu tiên, tôi thật sự không cảm nhận được cảm giác rằng mình đã tìm thấy đam mê thật sự của mình. Giai đoạn đầu của quá trình đào tạo tiến sĩ rất khó khăn. Bạn chưa đủ khả năng để đóng góp vào các công trình nghiên cứu, và điều này thật sự rất khó chịu. Và tại một nơi như M.I.T, xung quanh bạn toàn là những kẻ kiệt xuất, khiến cho bạn phải tự hỏi liệu mình có thuộc về nơi này không?

Giả như mà tôi đã tin vào triết lý “theo đuổi đam mê của bạn”, có lẽ tôi đã bỏ ngang trong năm đầu tiên, vì nỗi lo rằng tôi sẽ không thấy cảm giác yêu công việc của mình mỗi ngày. Nhưng tôi biết rằng cảm giác mãn nguyện của mình sẽ lớn dần theo thời gian khi tôi trở nên giỏi hơn trong công việc của mình. Vì thế tôi đã làm việc rất chăm chỉ, và khi khả năng của tôi tăng lên, sự hứng thú của tôi cũng tăng lên.

Ngày hôm nay, tôi đã là một giáo sư khoa học máy tính tại Đại học Georgetown, và tôi yêu công việc của mình. Bài học quan trọng nhất mà tôi rút ra được từ kinh nghiệm của mình đó là, tình yêu này của tôi chẳng liên quan gì đến việc xác định từ những ngày đầu rằng liệu tôi có được trời định sẽ trở thành một giáo sư hay không. Chẳng có gì đặc biệt trong việc lựa chọn con đường sự nghiệp này của tôi cả. Cái quan trọng là những gì tôi đã làm sau khi tôi lựa chọn quyết định này.

Gửi đến các bạn trẻ, những người luôn hồ nghi rằng không biết liệu công việc kia (thay vì công việc bạn đang làm) có phải là đam mê của mình hay không, thì tôi cho bạn lời khuyên này: Đam mê không phải là thứ gì đó mà bạn theo đuổi. Nó là thứ sẽ theo đuổi bạn khi bạn nỗ lực hết sức mình, làm việc chăm chỉ để trở thành một người có giá trị với thế giới này.

Cal Newport là tác giả của quyển sách “Tốt Đến Mức Họ Không Thể Lờ Bạn Được” (So Good They Can’t Ignore You). Quyển sách này đang nằm trong kế hoạch dịch thuật của TGM NEXT. Không lâu nữa sẽ được giới thiệu với bạn đọc.

Video Cal Newport bàn về chủ đề này. Bạn nào nghe tiếng Anh giỏi thì nên coi qua, rất hay luôn đấy:

Video Cal Newport diễn thuyết

Sau khi đọc xong bài này, bạn có suy nghĩ gì không? Liệu bạn có đồng ý với quan điểm của tác giả hay không?