Giá trị cá nhân trong công việc

Giá trị cá nhân là điều gì đó thuộc về bản chất con người bạn, và nó không thay đổi theo thời gian. Nếu có thay đổi, có chăng là sự ưu tiên giá trị trong từng giai đoạn của cuộc sống.

Để xác định giá trị cá nhân thì có một số câu hỏi gợi ý sau đây:

  1. Đâu là những điều bạn không bao giờ muốn thỏa hiệp trong cuộc sống / công việc?
  2. Đâu là những giá trị bạn luôn muốn bảo vệ nó?
  3. Đâu là những giá trị bạn không bao giờ muốn hướng tới? (ngược lại sẽ là giá trị bạn muốn hướng tới)
  4. Bạn muốn khi người khác nhắc về bạn, họ sẽ nhắc về bạn với những phẩm chất và giá trị nào?

Trả lời được những câu hỏi trên sẽ giúp bạn có được một danh sách những giá trị cá nhân bạn muốn hướng đến và thể hiện con người của mình.

Chưa kể, chúng ta không thể tách bạch cuộc sống và công việc thành hai phạm trù riêng biệt. Lý tưởng nhất thì con người trong cuộc sống cá nhân và con người trong cuộc sống công việc đều là một.

Nếu bạn trân trọng sự thật trong cuộc sống cá nhân, thì trong công việc bạn cũng đòi hỏi điều tương tự. Nếu bạn tin vào phát triển bản thân, thì trong công việc bạn cũng muốn một môi trường nơi quan tâm đến sự phát triển bản thân.

Hạnh phúc trong công việc chỉ có thể có khi công việc ấy thỏa mãn giá trị của bạn. Nếu tiền bạc không phải là giá trị ưu tiên của bạn, vậy thì đừng lấy nó làm tiêu chí hàng đầu để chọn một công việc (ngược lại nếu nó là ưu tiên của bạn thì hãy cân nhắc đến nó). Nhiều người sống theo tiêu chuẩn và giá trị chung của xã hội mà quên mất những tiêu chuẩn và giá trị riêng của chính mình. Dẫn đến một kết cục đau khổ đó là đôi khi mình chọn một công việc chẳng phải do xuất phát từ đáy lòng mình, mà do mình thấy “ngoài kia ai cũng vậy” mà chọn. Ngục tù từ đây mà xuất hiện. Đi làm cầm một cục tiền nhưng lại không thấy vui và hài lòng. Đơn giản là vì không hòa hợp về mặt giá trị cá nhân của mình.

Vì vậy, lần tiếp theo, hãy đảm bảo bạn có một danh sách giá trị cá nhân trước mặt mình trước khi lựa chọn một công việc nào đó nhé.

Mến,

Hải Đăng

Con Đường Chẳng Mấy Ai Đi

Đinh Hải Đăng

Chào bạn,

Nếu bạn là một độc giả theo dõi blog của tôi từ lâu, chắc bạn cũng biết một trong những công việc của tôi đó là một Career Coach. Tôi làm việc nhiều với các bạn từ độ tuổi 18 – 25 để giúp các bạn tìm ra được công việc phù hợp với các bạn.

Trong nhiều ca khai vấn mà tôi từng thực hiện, có một điều tôi quan sát thấy đó là các bạn ai cũng muốn tìm ra đam mê của mình, làm công việc có ý nghĩa và kiếm sống với nó. Đây là một mong muốn chính đáng và hợp lý. Tôi cũng hoàn toàn ủng hộ điều này.

Nhưng…

Có một điều mà các bạn chưa lường trước được đó là con đường trước mắt các bạn chọn không hề đơn giản như bạn đã nghĩ.

Tôi thường hay nói với các bạn rằng: “Con đường em chọn sẽ là “con đường chẳng mấy ai đi”. Dĩ nhiên, con đường này có trải hoa hồng thật nếu như em thành công trên con đường này, nhưng nhớ là hoa hồng cũng có gai. Em có sẵn sàng kiên trì, nhẫn nại, chịu đựng và chấp nhận đánh đổi những niềm vui sướng nhất thời để đi trên con đường này hay không?”

Phía cuối con đường này hứa hẹn những phần thưởng cực kỳ giá trị (tiền bạc, cuộc sống ý nghĩa, mối quan hệ, danh tiếng, sự tự hào, sự công nhận…). Nhưng phàm cái gì quý thì hiếm, và không phải ai cũng dễ dàng đạt được. Chính vì vậy, bạn cần phải tự hỏi bản thân mình rằng: “Tôi sẽ phải trở thành người như thế nào để đi được trên con đường này? Tôi phải đánh đổi những gì để đến được cuối con đường?”

  • Bạn có dám đánh đổi những ngày cuối tuần vui thú với bạn bè để làm việc hay không?
  • Bạn có dám đánh đổi một cuộc sống thoải mái hưởng thụ để dồn tài lực vào con đường mình chọn hay không?
  • Bạn có dám đánh đổi sự ổn định, an toàn hiện có để theo đuổi con đường này hay không?
  • Bạn có dám đánh đổi sự yên ổn hiện có và sẵn sàng nhận những lời chỉ trích, phàn nàn ban đầu của người thân, bạn bè khi bạn chọn đi con đường này không?
  • Bạn có dám đánh đổi cảm giác thoải mái hiện có để nhận lấy những lúc tự nghi ngờ chính mình, sợ hãi thất bại, sợ từ chối, hay không?
  • Bạn có dám đánh đổi mọi thứ để đi ngược lại đám đông không?

Nếu câu trả lời là không, bạn cần phải tự hỏi chính mình: “Tại sao mình không dám đánh đổi? Mình có thật sự muốn đi con đường này? Nếu có, điều gì đang ngăn cản mình theo đuổi con đường này?”

Suy cho cùng, đây là con đường chẳng mấy ai đi. Nếu đã ít người đi, thì điều gì chứng minh rằng bạn là một trong những người xứng đáng đi con đường ấy?

Thầy Giản Tư Trung từng nói với tôi: “tìm ra chính mình đã khó, giữ được chính mình còn khó hơn”. Tôi nghĩ cũng có thể áp dụng tư duy tương tự vào trường hợp này: “tìm ra công việc phù hợp với mình đã khó, dám theo đuổi công việc đó còn khó hơn.”

Con Đường Chẳng Mấy Ai Đi của T.

Đây là câu chuyện thật của một bạn khách hàng của tôi sau khi thực hiện Coaching với tôi. Do nguyên tắc giữ kín thông tin của khách hàng nên chúng ta hãy tạm gọi bạn là T. nhé.

T. thực hiện Coaching với tôi vào khoảng 3 năm trước. Lúc ấy bạn đang là sinh viên năm 2 của ĐH Y. Sau buổi đầu tiên Coaching với tôi, bạn lựa chọn bảo lưu việc học của mình và theo đuổi con đường bạn muốn đó là lĩnh vực mỹ thuật-đồ họa.

Dĩ nhiên, với vai trò là Coach của bạn, tôi sẽ ở bên cạnh để ủng hộ và hỗ trợ bạn trong suốt chặng đường sắp tới. Câu hỏi tôi đặt cho bạn lúc ấy là: “Em phải trở thành con người như thế nào để đi được đến cùng trên con đường này?”

Tôi không còn nhớ rõ câu trả lời của bạn, nhưng có thể nói rằng con đường bạn chọn quả không dễ dàng. Gia đình bạn không hề ủng hộ, bạn cũng phải tự lo liệu tiền bạc để theo đuổi con đường mình chọn, và bạn còn phải đối diện với những nỗi sợ hãi, nghi ngờ bản thân mình nữa.

Có những lúc T. đã muốn bỏ cuộc. Và lúc này tôi mới thấy rõ hiệu quả của việc có một người Coach đồng hành. Theo con đường này đã quá cô đơn rồi, vậy nên bạn cần một người lắng nghe bạn, giữ cho bạn cam kết với con đường mình chọn và đặt cho bạn những câu hỏi suy ngẫm để nhìn sâu vào bản thân để tìm ra câu trả lời cho chính mình.

Sau 3 năm, bây giờ có thể nói T. đã gặt được những quả ngọt nhất định. Bạn có một công việc tự làm ổn định mang lại thu nhập cho bạn (và cho cả em bạn) mỗi tháng. Bạn đang theo học con đường mình chọn ở một trung tâm có tiếng. Bạn cũng từng được mời đi chia sẻ về một trong những lĩnh vực bạn thích là mindmap. Rồi T. cũng tự làm workshop về đồ handmade làm Tree of Life nữa. Năm sau bạn còn dự định mở một shop đồ handmade của riêng mình nữa.

Như tôi đã nói, phía cuối con đường này là hoa hồng, nhưng hoa hồng lại có gai. Vậy nên bạn có dám bước đi trên con đường rải đầy hoa hồng này không?

Suy cho cùng, đây là con đường chẳng mấy ai đi mà…

Thân mến,
Đinh Hải Đăng

Dọc hay Ngang?

Nguồn: 8morning.com

Hôm nọ có cựu sinh viên tâm sự về nỗi bối rối của em như sau:

Sau khi ra trường và bắt đầu làm việc trong ngành của em, em thích làm ở vị trí này để học một chút, khi biết được kha khá rồi em lại thích chuyển qua vị trí kia để học một chút.

Ở mỗi giai đoạn, em đều thấy mình học được kiến thức mới và tăng kinh nghiệm làm việc, nhưng em chưa thấy mình muốn tìm hiểu sâu một cái gì cả.

Em vẫn rất thích kiểu lang thang này, có điều em cũng sợ vì nhìn quanh bạn bè những ai đã ở lâu trong một vị trí thì họ lên chức, lên lương trong khi em thì lương và chức vẫn như ngày đầu tiên chập chững vào ngành.

Tôi có chia sẻ với em rằng trong hướng nghiệp có một khái niệm gọi là phát triển dọc hay ngang, và tôi dùng hình vẽ dưới đây để giúp em hiểu ý tôi.

Biểu đồ phát triển nghề nghiệp Dọc – Ngang

Hãy tưởng tượng biểu đồ này đại diện cho sự phát triển của một người bên trong một ngành nghề nào đó. Sẽ có người (đường vẽ màu xanh) từ khi bắt đầu đã biết mình thích phát triển trong lĩnh vực nào của ngành nghề này, và cứ như vậy đào sâu, học hỏi, tăng kinh nghiệm và kiến thức trong lĩnh vực ấy thôi. Đó là một ví dụ của người sẽ phát triển nghề nghiệp của họ theo chiều dọc. Kết quả là sự tăng chức và tăng lương của họ sẽ tỉ lệ thuận với thời gian và sức lực họ đầu tư vào lĩnh vực ấy. Đến một lúc nào đó (tại điểm A) hoặc tự bản thân họ, hoặc công việc bắt buộc họ tìm hiểu những lĩnh vực khác liên quan chặt chẽ đến lĩnh vực họ luôn làm bấy lâu này. Vì vậy họ sẽ bắt đầu phát triển theo chiều ngang, học hỏi chuyên môn, tăng kinh nghiệm. Ở thời điểm này, họ sẽ không tăng lương và tăng chức như trong thời kỳ trước đó vì họ gần như phải học lại từ đầu trong lĩnh vực mới.

Khác với đường vẽ màu xanh, sẽ có người (đường vẽ màu cam) từ khi bắt đầu chưa hề biết mình thích phát triển trong lĩnh vực nào của ngành nghề này, và cứ như vậy họ trải nghiệm, học hỏi, làm việc từ lĩnh vực này qua lĩnh vực khác. Mỗi thứ họ đều thích một chút, và kiến thức cùng kinh nghiệm sẽ phát triển theo diện rộng hơn là chiều sâu. Đây là một ví dụ của người sẽ phát triển nghề nghiệp của họ theo chiều ngang. Kết quả là trải nghiệm, kiến thức và kinh nghiệm tổng quát trong ngành của họ sẽ phát triển theo thời gian, nhưng chức vụ và tiền lương thì gần như vẫn vậy. Đến một lúc nào đó (tại điểm B) họ nhận ra lĩnh vực họ thích thú nhất hay phù hợp nhất để phát triển nghề nghiệp. Họ bắt đầu tập trung đầu tư thời gian và công sức vào lĩnh vực ấy. Nhờ kiến thức tổng quát và kinh nghiệm bấy lâu này, họ lên chức và tăng lương rất nhanh từ lúc này.

Cũng sẽ có người (hai đường vẽ màu hồng) đi theo một con đường khác, hơi zig zag và nằm giữa hai trường hợp trên. Nhưng dù là con đường nào đi nữa, sau một khoảng thời gian nào đó, các con đường đều sẽ gặp nhau ở điểm C, nơi mà họ đạt được một mức lương gần nhau, kiến thức chuyên môn tương đương nhau, vị trí công việc không xê xích nhiều lắm.

Từ biểu đồ này, tôi khuyên em ấy rằng điều quan trọng trong phát triển sự nghiệp là:

  • Biết rõ con đường màu nào mình đang theo đuổi, lý do vì sau mình theo đuổi nó, những điểm mạnh và yếu của nó, được và mất của quyết định ấy. Để rồi khi làm quyết định thì không so sánh một cách vô lý với hai màu kia.
  • Không chia sẻ ý định của mình quá nhiều với cha mẹ của mình nếu mình nghĩ họ sẽ khó thông cảm được. Nói cách khác, chia sẻ những gì họ có thể hiểu để giúp họ an tâm mà thôi. Còn lại những thông tin khác thì hãy giữ cho mình, kể cho bạn bè có thể hiểu, hay gặp chuyên gia như tôi chẳng hạn 🙂.
  • So sánh mình với ngày hôm qua hơn là so sánh mình với người khác vì có thể họ đi con đường màu khác với mình.

Kết luận

Đây chỉ là một khái niệm tôi dùng để giúp các em hiểu hơn về sự phát triển nghề nghiệp của mình ở những năm đầu đời. Nó không bao quát được tất cả, và nó cũng không đơn giản là ba con đường với ba màu khác nhau gặp nhau ở một điểm chung vì sự phát triển nghề nghiệp của một người bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau mà biểu đồ này không hề ghi nhận.

Điều quan trọng là các em phải luôn luôn hành động, và tiếp theo hành động là suy ngẫm về hành động của mình. Cân bằng giữa hai điều trên sẽ giúp các em rất nhiều. Đừng bao giờ đứng ỳ một chỗ không làm gì cả và đổ lỗi cho hoàn cảnh hay người khác. Làm được điều này, các em sẽ ổn thôi.

Chúc các em một cuối tuần bình an.

Thương yêu.

Ngày 3 tháng 3, 2017

Sài Gòn, Việt Nam

Phoenix Hồ

Nếu Tôi Biết Được Khi Còn 20

Đinh Hải Đăng

Mấy nay mình đang trao đổi email với khá là nhiều bạn học sinh cấp 3. Các bạn đang rất băn khoăn, trăn trở cho con đường tương lai của mình. Mình thấy thương các em quá, vì ngày xưa mình cũng như vậy. Và ngày đó chỉ ước gì có người giúp mình nhìn rõ hơn con đường tương lai mà mình chuẩn bị lựa chọn.

Dưới đây là email mà mình trả lời cho một em. Đây là những điều mà mình ước rằng có người nào đó đã nói với mình nhiều năm về trước, để cho mình không phải đi vòng vèo bao lâu như ngày hôm nay.

Chào em,

Những băn khoăn của em là hoàn toàn chính đáng thôi. Ngày xưa anh cũng trăn trở đến đau đầu như em vậy.

Sau nhiều năm trải nghiệm, theo cá nhân anh thì anh sẽ rất biết ơn nếu như 7 năm về trước, ngày anh còn là một cậu học sinh tuổi 20 đang băn khoăn về cuộc đời của mình, có người nói với mình những điều sau:

1. Trước khi muốn chọn nghề gì và trường gì, hãy chọn mình là ai trước. Bạn cần phải biết mình muốn trở thành con người như thế nào? Bạn muốn mình sống với những giá trị cá nhân gì? Bạn hiểu mình đến mức nào? Bạn có điểm mạnh gì? Bạn có kỹ năng nào giỏi vượt trội hơn so với người khác? Bạn có tố chất gì mà người khác không thể làm được như bạn? Bạn muốn dùng cuộc đời của mình vào việc gì?

Nghề hoặc trường không quan trọng nhiều bằng con người bạn muốn trở thành là gì. Nghề nghiệp trong tương lai sẽ biến đổi rất nhiều, nó không cố định. Trường học cũng chưa chắc sẽ đào tạo bạn tốt với hệ thống giáo dục hiện tại. Hãy bắt đầu bằng chính bản thân bạn trước.

2. Hãy nhớ lại những ước mơ từ thuở xa xưa của bạn. Có ước mơ nào vẫn đau đáu khiến bạn thổn thức nghĩ về nó không? Tại sao bây giờ bạn không chọn ước mơ đó? Vì điều gì? Vì nó không cho bạn vật chất như bạn muốn hay sao? Hay nó không cho bạn danh vọng như các nghề khác? Hay cha mẹ không nghĩ rằng bạn nên theo đuổi con đường này? Hay đơn giản là bạn sợ khó khăn và thử thách?

Những ước mơ từ thuở bé là một trong những dấu hiệu báo cho bạn thấy bạn phù hợp với ngành nghề nào. Hãy suy ngẫm thật kỹ và thật sâu về điều đó.

3. Hãy nhìn lại cuộc sống bây giờ của bạn. Điều gì bạn thích làm nhất nhưng vì áp lực xung quanh khiến cho bạn nghĩ rằng mình không nên đi theo con đường này?

4. Đừng lơ là việc học. Bản thân môn học nó không có quá nhiều ý nghĩa. Nhưng quá trình học sẽ trui rèn cho bạn cách tư duy và trí tuệ để giải quyết vấn đề. Thế giới tương lai cần những con người biết tư duy rõ ràng và hiểu lý do tại sao họ làm một việc gì đó. Có thể bạn ghét Toán, nhưng quá trình làm Toán giúp bạn tư duy sắc bén hơn bình thường. Có thể bạn ghét Văn, nhưng quá trình viết Văn sẽ giúp bạn có một tâm hồn phong phú và kỹ năng viết tuyệt vời. Tất cả, đều sẽ rất cần trong tương lai.

5. Muốn tìm ra chính mình, hãy quên mình đi trong quá trình phụng sự người khác. Ở tuổi của bạn, đừng suy nghĩ cao xa gì quá. Đơn giản là tham gia vào các hoạt động bổ ích, có thể trong trường, cũng có thể ngoài xã hội. Tham gia những hoạt động này sẽ giúp bạn hiểu được mình có khả năng gì, mình làm việc với mọi người như thế nào, điều gì mình thích làm nhất, điều gì mình không thích làm nhất, điều gì mình làm tốt nhất, điều gì mình làm chưa tốt… Tất cả sẽ giúp bạn tìm ra được mình là ai.

6. Nếu có cơ hội, kể cả khi bạn còn rất trẻ như bây giờ, hãy thử tìm đến thiền tập. Ngồi thiền sẽ giúp bạn lắng nghe bản thân mình tốt hơn rất nhiều. Chỉ có trong tĩnh lặng, tiếng gọi của cuộc đời bạn mới rõ ràng được. Khi bạn nghe rõ tiếng gọi ấy, nó sẽ chỉ đường cho bạn biết bạn cần phải làm gì.

7. Tin vào quyết định của trái tim. Lý trí sẽ nói cho bạn lý do vì sao không nên làm điều gì đó. Cũng chẳng có gì sai cả, vì lý trí đang làm công việc của nó. Nó đang giữ cho bạn an toàn và nằm trong vùng thoải mái của mình. Nhưng khi bạn chọn một con đường không mấy ai đi (lựa chọn của trái tim), thì con đường đó chắc chắn sẽ có nhiều mạo hiểm. Hãy hiểu rằng chỉ có như vậy bạn mới thực sự sống trọn vẹn. Đừng để lý trí đưa ra 1000 lý do vì sao bạn không nên theo đuổi con đường này. Hãy tìm ra đủ 1001 lý do vì sao bạn nên đi theo con đường mà bạn đã chọn.

Anh nghĩ nếu ngày xưa có ai đó nói với anh những lời này, chắc là anh sẽ chọn con đường khác hơn so với con đường bây giờ anh chọn. Dĩ nhiên anh vẫn đang tự chọn đường của anh, có điều nó hơi vòng vèo một chút vì mình không chọn đúng ngay từ đầu . Nhưng chẳng sao cả, đời là vậy.

Chúc em có can đảm lựa chọn.

Mình hi vọng rằng email này cũng sẽ giúp cho bạn nếu bạn vẫn còn đang băn khoăn về con đường mình đang đi.

Thân mến,
Đinh Hải Đăng

Phỏng Vấn Tuyển Việc

Đinh Hải Đăng

Nguồn: Đọt Chuối Non

Chào các bạn,

Phỏng vấn tuyển việc, job interview trong tiếng Anh, là cuộc gặp giữa đại diện công ty và người đang tìm việc. (Nhiều người dịch là phỏng vấn tuyển nhân viên, nhưng cách dịch đó quá một chiều). Đến bước này là thư tìm việc của bạn đã qua khỏi vòng loại đầu tiên, nói theo kiểu Mỹ, là một danh sách dài gồm nhiều đơn tìm việc gởi vào công ty đã được shortlisted (thu ngắn lại) và bạn đang nằm trong shortlist (danh sách ngắn). Thông thường phỏng vấn là giai đoạn cuối cùng. Tuy nhiên cho những chức vị quan trọng, có thể có đến 2 hay 3 vòng phỏng vấn, mỗi vòng là một cuộc thu ngắn (shortlisting). Trong bài này chúng ta sẽ nói đến các phương cách chuẩn bị cho một cuộc phỏng vấn.

1. Nghiên cứu thông tin

Đến lúc này thì có lẽ bạn đã khảo sát một tí về công ty trong giai đoạn gởi thư tìm việc. Việc đầu tiên cho việc phỏng vấn là nghiên cứu một thêm một tí về công ty. Chỉ cần Google một tí trên Internet là có khối thông tin. Nhớ một ít chi tiết, để khi phỏng vấn không lớ ngớ như Bác Ngố lên thành.

2. Khảo sát thêm về người sẽ phỏng vấn mình.

Thông thường là cả hai người–giám đốc nhân viên và giám đốc của phòng mình sẽ làm việc (ví dụ, giám đốc IT). Nhưng đôi khi chỉ có một trong hai người này. Tuy vậy, cứ chuẩn bị cho cả 2 người cho chắc ăn. Việc “chuẩn bị” này nên lồng vào việc “tạo dây liên hệ” với công ty theo tiến trình sau đây:

• Gọi vào công ty, nói chuyện với người đã báo tin cho bạn về cuộc phỏng vấn (thường là giám đốc nhân viên, hay trợ lý của bà ta). Đại khái nói ý này: “Em tên là XYZ. Em mới nhân được thơ báo tin phỏng vấn của cô. Em rất vui. Em gọi vào để cám ơn. Và để xác nhận với cô là em sẽ có mặt đúng 2 giờ chiều ngày … như thơ cô báo.”

Cú điện thoại này của bạn thực ra là một cuộc phỏng vấn rồi đó; nhưng cuộc này bạn nắm phần chủ động 100%. (Các bạn nên ghi nhớ các “tư tưởng chiến lược” trong ví dụ này nhé. Vì đây là phương cách giao tiếp thương mãi chung, không phải chỉ cho phỏng vấn tìm việc).

Xin chú ý, trong thí dụ này mình dùng cách xưng hô cô và em, cách xưng hô thân mật và lễ độ của người Việt. Nếu bạn xưng hô “bà” và “tôi”, nhất định là không có việc. Nếu xưng hô bà và em, cơ hội tăng một tí, xưng hô cô và em lại tăng thêm một tí nữa.

Nhưng giả sử nói chuyện với cô thư ký của bà ta thì sao? Nếu cô ấy nhỏ hơn mình vài tuổi thôi, chớ có kêu cô ấy bằng em, nếu cô này hay tự ái vặt, tìm cách rĩ tai bà chủ, thì hỏng cả việc của mình. Cứ kêu là chị, cách xưng hô trong đại học và giới trí thức. Xưng là mình hay là gì đó. “Tôi” là từ lạnh lùng nhất trong ngôn ngữ Việt. Lễ độ và dễ thương với mấy cô thư ký. Các cô ấy phải là đồng minh của mình thì việc mới thành.

Hỏi cô: “Cô có thể cho em biết cô hay là ai sẽ phỏng vấn em để em chuẩn bị tinh thần.” Câu hỏi này nhằm nhiều mục đích. Thứ nhất, để mình biết cách chuẩn bị. Thứ hai, để cô biết là mình rất quan tâm đến cuộc phỏng vấn, như vậy là mình rất quan tâm đến công việc. Thứ ba, để nói một cách rất tế nhị là “Cô ơi, em hơi run. Cô giúp em.” Nói như vậy, nhưng thực ra không nói vậy, cho nên không tỏ ra vẻ yếu ớt. Ngược lại, nó tỏ ra vẻ mình rất quan tâm đến công việc. Lưu ý, trong câu hỏi này mình nói “cô hay là ai”; đừng bỏ cô ra ngoài câu nói.

Hỏi thêm: “Cô ơi. Trong cuộc phỏng vấn em nên xưng hô với cô và với ông giám đốc IT như thế nào ?” Câu này vừa để cho mình biết cách xưng hô hay nhất, vừa để cô thành đồng minh giúp mình.

Nếu nói chuyện với cô thư ký, thì cũng hỏi như vậy, và nhớ là phải rất dịu dàng lễ độ với các cô thư ký, vì các cô ấy thường nhiều tự ái hơn là bà chủ.

Đừng nên nói quá lâu và quá nhiều trong cuộc điện đàm này.

• Sau đó, gởi vào một lá thơ để “cám ơn cô đã báo tin phỏng vấn”, và cám ơn việc “cô đã nói chuyện với em trong điện thoại hôm nay,” và “như em đã nói, em sẽ có mặt hôm ấy.”

Gởi thêm một email với nội dung tương tự. Trong email nhớ nhắc là mình cũng có gởi một lá thơ thường. Muc đích của email là vận tốc. Mục đích của thơ thường là để nó có dịp nằm chình ình trên bàn cô. Mục đích của cả hai là “tạo liên hệ” với công ty.

Tức là đến lúc này mình đã có bốn liên hệ với công ty: Thơ xin việc, cú điện thoại, email, và thơ thường. Ba liên hệ sau cùng là giữa mình và người sẽ phỏng vấn mình.

Đừng text vào điện thoại di động (nếu bạn biết số). Texting là dành riêng cho việc riêng thôi.

• Google để tìm thêm thông tin về những người sẽ phỏng vấn mình.

3. Đến ngày phỏng vấn:

• Ăn uống cái gì đó cho tỉnh táo trước khi đi. Cách ăn mặc thì có lẽ các bạn đã rành hết rồi.

• Đến trước khoảng 10 hay 15 phút để làm quen với không khí, và may ra thì có dịp nói chuyện một tí với cô thư ký.

• Mang theo một tập tài liệu, gồm vài resume của bạn (phòng khi cô làm lạc trong đống hồ sơ của cô rồi, và vài tài liệu về công ty). Điều quan trọng là trên tay có cầm cái gì thì cũng làm cho mình thoải mái hơn là thấy hai cái tay quá thừa thải.

• Chuẩn bị tinh thần: Đừng nghĩ rằng đây là một cuộc khảo thí. Cứ xem đây là môt cuộc nói chuyện với vài người bạn mới. Nếu không được việc làm, ít ra mình cũng biết thêm được hai người quan trọng. Biết đâu mai mốt lại gặp nhau trong một trường hợp khác. Dù không được việc, ít ra cũng có hai người có cảm tình với mình rất nhiều.

Cũng cần nhớ rằng, đây vừa là cơ hội để công ty biết thêm về mình, vừa là cơ hội để mình biết thêm về công ty. Chuẩn bị một số câu hỏi để hỏi về công ty. Đây là đường hai chiều, công ty chọn mình và mình chọn công ty, chứ không nhất thiết là đường một chiều của người “xin” việc. Và người phỏng vấn mình cũng cố làm cho mình thích họ, chứ không phải chỉ có mình cố gắng một chiều.

4. Lúc vào phỏng vấn:

• Nếu cô đưa tay ra bắt, thì bắt tay một cách chắc chắn, tự tin.

• Đợi mời ngồi rồi hãy ngồi. Tốt hơn là không nên ngồi trước.

• Nếu cô mời trà hay cà phê, thì cứ xin một ly. Đây là nghĩa là “Vâng, em cám ơn ly trà của cô.” Từ chối lời mời thường là việc không tốt. Nhưng nếu cô quên mời, thì đừng nên tự hỏi.

• Chủ động nói trước bằng một vài nhận xét tốt, như “Cửa sổ này của cô nhìn ra ngoài đẹp quá, em rất thích”, hay “Em thích bức tranh này quá”, hay “Cô thích nhạc cổ điển sao?” (nếu cô đang mở nhạc cổ điển), hay “Đấy là ảnh của con gái cô sao?”

• Lực chọn cách ngồi thoải mái nhất cho mình. Ngồi thẳng lưng, tréo chân, hay tay để trên đùi (gần đầu gối) là cách ngồi trung tính và thoải mái nhất. Ngồi hay chân sát vào nhau cũng được. Tuy nhiên thế ngồi này, nếu không thẳng lưng thì nhìn rất khúm núm. Hơn nữa, nếu ghế hơi cao thì rất phiền. Khi ngồi, hoặc thẳng lưng hoặc hơi hướng đến phía trước. Đừng dựa hẳn vào lưng ghế.

• Lúc cô nói, thì thỉnh thoảng gật đầu. Đến lúc quan trọng thì chồm người đến phía trước một tí, nhìn thẳng mặt cô, để lắng nghe.

• Lúc trả lời câu hỏi thì tuyệt đối không nói câu nào tiêu cực như là không thích việc đang làm, không thích công ty đang làm, v.v… Đổi thành, “Công ty này của cô lớn hơn và có nhiều cơ hội cho em tiến hơn” hay “Em đang làm hãng xe hơi, nhưng em từ lâu lại rất thích IT. Em nghĩ là tương lai thế giới nằm trong IT, nên em muốn vào công ty IT của cô.” (Chúng ta sẽ bàn thêm về các câu nói trong phỏng vấn trong một dịp khác).

• Nếu có dịp thì hỏi thêm về công ty, và dùng các dịp này để cho cô biết mình rành về công ty. Ví dụ: “Em đọc báo thấy công ty quý vừa rồi lời 2 triệu đô la, như vậy đợt tuyển này có phải là công ty bành trướng thêm không ạ?” hay “Thưa cô, nếu em được vào làm ở đây, và nếu em làm khá, thì trong 5 năm em có thể có những đường tiến nào trong công ty ?” Đây là câu để cô biết là ta chính chuyện đường dài với công ty.

• Tuyệt đối không nên hỏi chuyện tiền. Nếu cô hỏi: “Em muốn lương bao nhiêu?” Câu trả lời hay nhất là: “Em nghĩ là nếu cô tuyển em vào đương nhiên là cô biết em xứng đáng được bao nhiêu, em sẽ tin vào ý cô.” Vài quyển sách ở Mỹ nói chuyện trả giá ở đây, nhưng theo ý mình, đó là rất tồi và không hiệu quả.

• Nhưng nên hỏi về các quyền lợi khác như bảo hiểm.

• Không nên hỏi về vacation.

• Nếu cô hỏi đúng điều gì mình không biết thì cứ trả lời không biết một cách thành thật và tự tin. Ví dụ: “Thưa cô em chưa có dịp phải sử dụng C language, nhưng nếu cần học em có thể học rất nhanh. Em không lo về việc ấy. Em có rất nhiều kinh nghiệm về các ngôn ngữ lập trình khác rồi.” Chú ý: Câu này chấm dứt bằng một đoạn rất tích cực. Đừng có trả lời “Dạ em không biết” rồi ngưng tại đó luôn, nói thêm một cái gì rất tích cực.

5. Sau phỏng vấn

Phỏng vấn về viết ngay một email và một thơ thường, cám ơn. Sau đó, cứ vài ba bữa là gọi vào cô hỏi tin tức. Cho đến khi biết kết quả. Nếu không được việc, cũng nên gởi một cái thơ cám ơn, và nhắn “Hôm nào cô cần thêm người thì nhớ đến em.” Biết đâu 3 hôm nữa cô lại cần thêm ngưởi. Tất cả các lá thơ và các cú điện thoài này đền nhằm xây thêm liên hệ giữa mình và công ty (cô).

Trên đây là tóm tắt vài ý chính giúp các bạn khi vào phỏng vấn. Các vấn đề này nếu viết kỹ và dài dòng thì thành một quyển sách. Chúng ta sẽ cứ nói từ từ ở đây, trên blog này. Bốn điều quan trọng cần ghi nhớ trong bài này là: Thứ nhất, tích cực trong tư duy và cách nói chuyện. Thứ hai, chuẩn bị. Thứ ba, luôn luôn chủ động. Thứ tư, xây dựng quan hệ—nếu không được công việc, cũng được quan hệ. Thực ra, nếu bạn suy nghĩ kỹ thì công việc là chuyện tức thì, quan hệ là chuyện lâu dài. Nếu được cả hai thì càng tốt, nhưng nếu không được cái tức thì, ít ra mình cũng xây dựng được cái lâu dài.

Chúc các bạn nhiều may mắn.

Mến,

Hoành

Stumble It!

© Copyright 2009, TDH
Licensed for non-commercial use

Quyết Định Của Con Tim

Đinh Hải Đăng

Nguồn: Đọt Chuối Non

Chào các bạn,

Khi ta phải làm một quyết định rất khó khăn trong lòng—ví dụ, ly dị hay không—các tư vấn tâm lý hay tư vấn gia đình thường khuyên chúng ta làm hai danh sánh—lợi và hại—cho mỗi quyết định có thể–ly dị, ly thân, không làm gì hết—rồi so sánh lợi hại trong mỗi đường, cuối cùng chọn quyết định ta thấy là có lợi nhất.

Chẳng biết là có ai bán chương trình computer cho các cặp vợ chồng không? Nếu đã làm danh sách cách này thì chắc dùng computer thì nhanh hơn. Trả lời xong xuôi, ấn nút, máy bảo “Gài số zde ngay lập tức!” Hôm sau bèn lên tòa nộp đơn ly dị.

Các quí vị cố vấn kiểu này chắc là chưa bao giờ biết yêu, chưa bao giờ có kinh nghiệm khó khăn gì trong gia đình. Cách đây lâu lắm rồi, mình có đọc một bài viết của một chị là tư vấn gia đình cả 20 năm. Đùng một cái, chồng chị bỏ chị đi theo người khác, đứa con gái trở thành lêu lỏng, nói gì làm gì cũng không nghe. Chị trở thành tuyệt vọng và mất tự tin hoàn toàn. “Hóa ra cả 20 năm tôi cứ tưởng là tôi biết, và tôi cố vấn cho đủ mọi hạng người về mọi vấn đề gia đình. Bây giờ đụng chuyện tôi mới biết là tôi không biết gì hết, và cả 20 năm tôi chỉ toàn nói dóc.”

Đúng như thế. Các vấn đề tình cảm không có công thức. Rất nhiều người đã từng chống lại mẹ cha họ hàng bạn bè, chống lại cả xã hội, chối bỏ cả tương lai vinh hoa phú quí, để chỉ chạy theo tiếng gọi của con tim. Làm bản quyết toán thì bên bị “mất” có đến cả hàng trăm món, bên “được” chỉ có một chữ “Nàng.” Tất cả mọi người đều nói là phải bỏ Nàng chọn các thứ kia. Nhưng, sự thực là các chuyện tình Romeo và Juliette vẫn xảy ra thường xuyên ngày nay. Đâu có hiếm. Và báo chí và các nhà văn thích ca ngợi các cuộc tình vượt biên giới như thế.

Thực ra, con tim của ta làm quyết đinh, chứ đầu óc không làm quyết định. Đầu óc (lý luận) chỉ là tên lính “vâng dạ” chạy theo con tim mà thôi. Trong ví dụ trên, trong bản quyết toán, nếu bên cột phải, con tim của chàng yêu Nàng chưa đủ mạnh và, bên cột trái, chàng yêu hằng trăm thứ khác rất mạnh, thì con tim chàng bèn chọn các thứ này và bỏ Nàng. Và chàng nói, “Theo bảng quyết toán này thì bỏ Nàng là hợp lý,” coi như đó là một quyết định do luận l‎ý. Nhưng thực ra, ta thấy đó là qu‎yết định của con tim, theo ý thích của con tim, rồi sau đó dùng “l‎ý luận” của bảng quyết toán để “hùa theo” con tim mà thôi.

Ngược lại, nếu chàng yêu Nàng như Romeo yêu Juliette, thì chàng chọn Nàng và bỏ tất cả mọi thứ. Rồi chàng lại l‎ý luận, “Cuộc đời còn nghĩa l‎ý gì nếu không có Nàng. Chọn Nàng là hợp lý.”

L‎ý luận chỉ cho input (đầu vào), gồm các dữ kiện (facts) và vài suy nghĩ (thinking). Nhưng lý‎ luận không bao giờ làm quyết định. Con tim làm quyết định, và lý luận chỉ “vâng dạ” theo con tim. Đây là qui tắc làm quyết định của con người. Computer không làm quyết định kiểu này được, vì computer không có con tim.

Mà con tim của mỗi người có một cách xúc cảm hoàn toàn khác nhau. Hai người có thể có hai quyết định hoàn toàn khác nhau trong cùng một hoàn cảnh. Ví dụ: Đi đường này thì rất bận rộn và mệt, nhưng sẽ có nhiều tiền. Đi đường kia thì phè nhưng sẽ có ít‎ tiền. Người thích tiền, chọn đường đầu. Người thích nhàn, chọn đường sau. Và đường nào cũng đúng.

Vì vậy, mỗi khi bạn ta có vấn đề tình cảm, ta chỉ có thể an ủi và hỗ trợ, và có thể cho một tí cố vấn tổng quát, nhưng thực sự là không thể cố vấn chi tiết được. Con tim của một người chỉ người ấy thực sự biết. Và khi ta có vấn đề, cũng không ai có thể cố vấn chi tiết cho ta được. Vì vậy, cảm giác cô đơn thường rất cao khi ta có vấn đề tình cảm khó khăn.

Hơn nữa, tình cảm thì không rõ ràng như luận lý, mà như là một dòng sông tuôn trào mọi ngõ ngách—vừa yêu, vừa đau, vừa thương, vừa hận…–cho nên tình cảm, dù rất mãnh liệt, hay có tính lờ mờ. Vì vậy, quyết định tình cảm khó khăn và nhức đầu hơn là tìm lời giải cho một bài toán.

Thêm vào đó, lo sợ về tương lai—điều gì sẽ xảy ra ngày mai—làm cho việc quyết định lại càng khó khăn, vì ta không biết quyết định hôm nay có tốt cho ngày mai không? Nhỡ quyết định sai thì sao? Nhất là khi quyết định hôm nay mang lại thay đổi lớn cho đời sống, ngày mai lại càng đáng sợ.

Nhưng, tương lai không nên là yếu tố quan trọng trong việc giải quyết một vấn đề hôm nay. Nhiều người hay nói “Lúc đó tôi cứ làm đại, thế mà thành.” “Làm đại” hay “làm liều” chỉ có nghĩa là quyết định mà không quan tâm đến tương lai. Và chúng ta làm thế rất thường. Thông thựờng là những người làm thế thì “làm đại, thế mà thành.” Đây không phải là do may mắn, nhưng nó chỉ có nghĩa là những người “làm đại” là những người tích cực và nhanh lẹ. Bất cứ việc gì đến trong tương lai, họ cũng xoay sở tốt, thế thôi. Tương lai lệ thuộc vào khả năng xoay sở liên tục của ta, chứ không lệ thuộc vào “quyết định lúc này đúng hay sai.”

Vì vậy, vấn đề hôm nay thường giản dị hơn rất nhiều, nếu ta bỏ đi yếu tố “ngày mai” trong đầu.

Vậy thì, điều gì làm cho ta thấy thoải mái nhất ngày hôm nay? Điều gì lòng ta muốn nhất ngày hôm nay? Giải quyết vấn đề theo hướng thoải mái nhất cho lòng ta. Kể cả chẳng giải quyết gì cả, nếu trong lòng chẳng muốn giải quyết gì hôm nay. Và đừng lo cho ngày mai hay ngày mốt, mỗi ngày đến, trong lòng ta sẽ nói cho ta biết nên làm gì cho ngày đó.

Đó chính là sống Lúc Này Ở Đây. Sống với “the NOW and THEN.”

Làm quyết định như thế là sống gần gũi với quả tim của mình. Nó đòi hỏi mình tĩnh lặng để nghe tiếng nói của con tim mỗi ngày. Để theo đó mà quyết định trong ngày.

Và sống với con tim của mình chính là sống với mình, sống cho mình.

Tĩnh lặng để nghe con tim của mình, đòi hỏi mình phải… tĩnh lặng. Nghĩa là làm thế nào để đừng tức tối quá, đừng u buồn quá, đừng nhức nhối quá, đừng lo lắng quá… Dĩ nhiên là những cơn bão lòng đến thường xuyên, có thể là hơn một lần một ngày, không tránh được. Nhưng cơn bão nào thì cũng chỉ một lúc. Để tự nhiên nó sẽ đi qua. Và khi nó đã qua, đương nhiên là tâm ta có thể tĩnh lặng lại.

Dù sao đi nữa thì chỉ có một tiếng nói có giá trị cho mình, hãy lắng nghe nó: Tiếng nói của con tim.

Bên trên, chúng ta dùng ví dụ trở ngại về đời sống tình cảm lứa đôi, vì đây là loại ví dụ khó giải quyết nhất. Nhưng phương cách tư duy này cũng được dùng cho tất cả các quyết định khác—như học môn gì, làm nghề gì, có nên đi xa không, có nên đổi việc không… Con tim của ta thông minh hơn ta tưởng, hãy lắng nghe nó. Và nó sẽ không bao giờ phụ lòng ta.

Chúc các bạn một ngày vui.

Mến,

Hoành

© copyright TDH, 2009
http://www.dotchuoinnon.com
Permission for non-commercial use

Bí Quyết Để Có Một Resume Xuất Sắc

Đinh Hải Đăng

Chào bạn,

Hôm nay mình muốn chia sẻ với các bạn một kinh nghiệm khá quan trọng trong việc viết hồ sơ xin việc. Bản thân mình làm ở cấp độ quản lý nên cũng thường phải đọc qua khá nhiều resume và mình thấy một lỗi mà nhiều bạn khi làm đơn xin việc hay bị mắc phải, đó là liệt kê trách nhiệm công việc mà không liệt kê kết quả làm được.

Lấy ví dụ một bạn làm sales đi chẳng hạn, nếu viết theo kiểu liệt kê trách nhiệm sẽ là:

  • Gọi điện thoại cho khách hàng
  • Soạn thảo proposal
  • Chăm sóc, giải đáp thắc mắc của khách hàng
  • Viết báo cáo doanh số hàng tháng cho quản lý

Nói chung đại loại là trách nhiệm mà bạn phải làm trong công việc đó.

Nhưng theo bạn, với cương vị một người quản lý, bạn sẽ cảm thấy sao khi đọc một cái resume chỉ liệt kê trách nhiệm công việc?

Câu trả lời là bạn sẽ cảm thấy rất hoang mang. Lý do là vì bạn không biết người này có được việc hay không? Lỡ trao cho cơ hội phỏng vấn mà lại không được thì phí thời gian quá.

Nếu vậy thì yếu tố quan trọng nhất của một cái resume là gì? Theo mình không phải là trình bày đẹp (mặc dù sẽ là lợi thế), cũng không phải là càng nhiều kinh nghiệm càng tốt (mặc dù sẽ là lợi thế), mà là kết quả bạn đạt được trong quá trình công tác/học tập là gì.

Lấy cùng ví dụ trên, nhưng viết theo hướng kết quả thử nhé:

  • Mỗi ngày gọi trung bình ít nhất 20 khách hàng, cứ mỗi trung bình 5 khách hàng thì có 1 khách hàng đồng ý mua sản phẩm.
  • Mang về doanh số trung bình cho công ty mỗi ngày 30 triệu.
  • Đề xuất tối ưu hóa quy trình bán hàng đạt hiệu quả đến 150%.
  • Hai tháng liền được đề cử nhân viên xuất sắc của tháng.

Chà, các bạn đã thấy sự khác biệt chưa? Nếu là mình, mình sẽ muốn gọi ngay cho bạn này để phỏng vấn xem thế nào mà sao kết quả có vẻ ngon lành quá vậy.

Nói đến kết quả, nghĩa là phải có con số, số liệu cụ thể, không được chung chung. Kết quả ấn tượng sẽ là cơ hội để bạn vượt qua được vòng gởi xe và tiến vào vòng phỏng vấn.

Dĩ nhiên là ở vòng phỏng vấn thì sẽ lại có những yếu tố quan trọng khác mà bạn cần phải chuẩn bị. Nhưng mình sẽ viết ở một bài sau.

Quay lại vấn đề, vậy thì bây giờ khi viết resume, bạn cần bỏ thói quen copy-paste trách nhiệm trong bảng mô tả công việc đi. Sau đó ngồi xuống suy nghĩ xem là mình đã đạt được những kết quả gì trong công việc hiện tại mà có thể ghi xuống được hay không?

Nếu chưa nghĩ ra thì có hai khả năng là 1) Bạn chưa đạt được kết quả gì đủ ấn tượng hoặc 2) Công việc của bạn khó quy ra kết quả theo con số. Nhưng khó không có nghĩa là không viết được.

Ví dụ một bạn sinh viên làm bán thời gian công việc pha chế tại quán cà phê chẳng hạn. Bạn này có thể viết kết quả như sau:

  • Chỉ trong vòng 5 ngày đã có thể pha chế thành thạo tất cả các món uống của quán.
  • Tự học hỏi và đề xuất cho quản lý những món nước uống mới mang lại doanh thu cao hơn cho quán.
  • Đề xuất cho quản lý cách thức tối ưu hóa quy trình pha chế để giảm thời gian khách hàng phải chờ đợi được phục vụ.

Nói chung là nếu bạn muốn thì bạn sẽ tìm ra cách để viết sao cho thể hiện được kết quả bạn làm.

Nhưng cái quan trọng mà mình muốn truyền tải ở đây đó là thái độ trong công việc của bạn đó. Nếu bạn không chủ động, làm sao bạn có kết quả để mà ghi đúng không? Có cố nặn ra từ hay ý đẹp mà không có nguyên liệu nền đi nữa thì làm sao mà ghi được?

Vậy nên ngay từ bây giờ bạn phải thay đổi thái độ của bạn. Phải nhận lãnh trách nhiệm. Phải xung phong để tạo ra kết quả. Chỉ có như vậy thì resume của bạn mới đẹp lên được. Hãy thử tưởng tượng trong 1.000 cái resume chỉ ghi trách nhiệm công việc, lại có 1 cái resume nói lên kết quả người đó đã đạt được thì cơ hội thành công sẽ cao hơn bao nhiêu lần?

Đơn giản vậy thôi. Chúc bạn sớm đạt được nhiều kết quả tích cực nhé.

Mến,
Hải Đăng